
Hướng dẫn bổ sung vi sinh nước thải Đúng Cách
Vì sao cần bổ sung vi sinh cho hệ thống xử lý nước thải?
Vi sinh vật là thành phần quan trọng quyết định hiệu quả của hệ thống xử lý nước thải sinh học. Chúng có nhiệm vụ phân hủy các chất hữu cơ, giảm chỉ tiêu BOD, COD, Amoni (NH₄⁺), Nitơ và nhiều chất ô nhiễm khác trước khi nước được xả ra môi trường.
Tuy nhiên, trong quá trình vận hành, hệ vi sinh có thể bị suy giảm do nhiều nguyên nhân như sốc tải, thay đổi lưu lượng nước thải, hóa chất độc hại, mất điện hoặc hệ thống ngừng hoạt động trong thời gian dài. Khi đó, việc bổ sung vi sinh đúng thời điểm và đúng kỹ thuật sẽ giúp hệ thống nhanh chóng phục hồi, duy trì hiệu suất xử lý ổn định và giảm chi phí vận hành.
Khi nào nên bổ sung vi sinh?
Không phải lúc nào cũng cần bổ sung vi sinh. Dưới đây là những trường hợp nên xem xét cấy thêm vi sinh cho hệ thống:
- Hệ thống xử lý nước thải mới đưa vào vận hành.
- Sau khi vệ sinh bể hoặc hút bùn.
- Sau khi sử dụng hóa chất khử khuẩn, clo hoặc chất oxy hóa mạnh.
- Hệ thống bị sốc tải do lưu lượng hoặc nồng độ ô nhiễm tăng đột ngột.
- Nước đầu ra có dấu hiệu vượt quy chuẩn.
- Bùn hoạt tính giảm, khó lắng hoặc xuất hiện nhiều bọt bất thường.
- Hệ thống ngừng hoạt động nhiều ngày và cần khởi động lại.
Việc phát hiện sớm các dấu hiệu trên sẽ giúp giảm thời gian phục hồi và hạn chế ảnh hưởng đến chất lượng nước đầu ra.
Chuẩn bị trước khi bổ sung vi sinh
Để vi sinh phát triển tốt, cần kiểm tra một số điều kiện cơ bản của hệ thống:
Kiểm tra pH
Đa số vi sinh xử lý nước thải phát triển tốt trong khoảng pH từ 6,5 đến 8,5. Nếu pH quá thấp hoặc quá cao, cần điều chỉnh trước khi cấy vi sinh.
Kiểm tra nhiệt độ
Nhiệt độ thích hợp thường nằm trong khoảng 20–35°C. Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp sẽ làm giảm tốc độ sinh trưởng của vi sinh.
Đảm bảo oxy hòa tan
Đối với bể hiếu khí, cần duy trì lượng oxy hòa tan (DO) phù hợp để vi sinh có đủ điều kiện hoạt động.
Hạn chế hóa chất diệt khuẩn
Không nên bổ sung vi sinh ngay sau khi cho clo, thuốc sát khuẩn hoặc các hóa chất có khả năng tiêu diệt vi sinh vật. Nếu bắt buộc phải sử dụng hóa chất, hãy chờ đến khi nồng độ hóa chất giảm xuống mức an toàn trước khi cấy lại vi sinh.

Các bước bổ sung vi sinh đúng kỹ thuật
Bước 1: Xác định đúng loại vi sinh
Mỗi loại nước thải có đặc điểm khác nhau. Vì vậy, cần lựa chọn chủng vi sinh phù hợp với mục tiêu xử lý như:
- Vi sinh phân hủy BOD, COD.
- Vi sinh xử lý dầu mỡ.
- Vi sinh xử lý Amoni và Nitơ.
- Vi sinh giảm mùi hôi.
- Vi sinh phục hồi bùn hoạt tính.
Bước 2: Hoạt hóa vi sinh (nếu nhà sản xuất yêu cầu)
Một số dòng vi sinh dạng bột hoặc dạng hạt cần được hoạt hóa trong nước sạch có sục khí trước khi đưa vào hệ thống. Thời gian hoạt hóa phụ thuộc vào hướng dẫn của từng sản phẩm.
Không nên sử dụng nước có chứa clo để pha vi sinh vì có thể làm giảm hiệu quả của sản phẩm.
Bước 3: Bổ sung vào đúng vị trí
Thông thường, vi sinh được đưa vào:
- Bể điều hòa.
- Bể hiếu khí (Aerotank).
- Bể sinh học MBBR.
- Bể SBR.
- Hoặc các vị trí theo hướng dẫn của đơn vị cung cấp.
Việc bổ sung đúng vị trí giúp vi sinh nhanh chóng phân tán và phát triển trong toàn bộ hệ thống.
Bước 4: Theo dõi quá trình phục hồi
Sau khi bổ sung vi sinh, cần theo dõi các chỉ tiêu như:
- COD.
- BOD.
- Amoni.
- MLSS.
- SV30.
- pH.
- DO.
Nếu các chỉ tiêu dần ổn định, chứng tỏ hệ vi sinh đang phục hồi tốt.
Những lưu ý khi sử dụng vi sinh
Để đạt hiệu quả cao, người vận hành nên lưu ý:
- Không tăng liều lượng quá mức với mong muốn xử lý nhanh hơn.
- Không trộn vi sinh với hóa chất có tính sát khuẩn.
- Duy trì nguồn dinh dưỡng phù hợp cho vi sinh phát triển.
- Kiểm tra hệ thống sục khí định kỳ.
- Theo dõi chất lượng nước đầu ra thường xuyên để đánh giá hiệu quả.
Việc sử dụng đúng kỹ thuật sẽ giúp kéo dài tuổi thọ của hệ vi sinh và giảm chi phí bảo trì hệ thống.
Việt Phát – Đồng hành cùng doanh nghiệp trong xử lý nước thải
Công ty TNHH Môi Trường Việt Phát chuyên cung cấp các dòng vi sinh xử lý nước thải chất lượng cao, phù hợp với nhiều loại hình nước thải như sinh hoạt, thực phẩm, chăn nuôi, thủy sản và công nghiệp.
Bên cạnh việc cung cấp sản phẩm, Việt Phát còn hỗ trợ:
- Tư vấn lựa chọn chủng vi sinh phù hợp.
- Hướng dẫn cấy và vận hành hệ thống.
- Hỗ trợ kỹ thuật trong quá trình sử dụng.
- Đồng hành xử lý các sự cố về vi sinh và bùn hoạt tính.
Nếu bạn đang cần bổ sung vi sinh cho hệ thống xử lý nước thải hoặc muốn tối ưu hiệu quả vận hành, hãy liên hệ Việt Phát để được tư vấn giải pháp phù hợp với tình trạng thực tế của hệ thống.
Câu hỏi thường gặp
Bổ sung vi sinh bao lâu thì có hiệu quả?
Tùy thuộc vào tình trạng của hệ thống và loại vi sinh sử dụng, hiệu quả ban đầu thường có thể quan sát sau vài ngày. Với hệ thống bị suy giảm nghiêm trọng, thời gian phục hồi có thể kéo dài hơn.
Có thể bổ sung vi sinh định kỳ không?
Có. Việc bổ sung định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất giúp duy trì mật độ vi sinh ổn định, đặc biệt đối với các hệ thống có tải lượng nước thải biến động.
Có nên tăng gấp đôi liều lượng để xử lý nhanh hơn?
Không. Sử dụng vượt liều khuyến nghị không đồng nghĩa với hiệu quả cao hơn, thậm chí có thể làm mất cân bằng hệ sinh học và gây lãng phí chi phí vận hành.

